Conferentie: toekomst van de Gooise natuur

De vereniging van Vrienden Van het Gooi heeft het initiatief genomen voor een bestuurlijke beraadslaging over de Gooise natuur. In nauwe samenwerking met de Stichting Gooisch Natuurreservaat wordt daartoe op 2 december 2011 de conferentie “De toekomst van de Gooise natuur“ gehouden.

Doel
Doel van deze informatieve middag is het gezamenlijk verkennen van de nieuwe contouren van het natuurbeleid en de mogelijke consequenties daarvan voor de  Gooise natuur en voor het Goois Natuurreservaat. En wat gaan we daaraan doen?

Voor wie?
De bijeenkomst is vooral bedoeld voor bestuurders en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.

Sprekers, onder voorbehoud (o.a.)
Frans Tielrooij – oud gedeputeerde provincie Noord-Holland
Jaap Bond – gedeputeerde provincie Noord-Holland
Bart Krol – gedeputeerde provincie Utrecht
Marco Glastra – directeur-rentmeester Het Utrechts Landschap
Anton Kos – historicus
Hetty Laverman – voorzitter vereniging Vrienden Van het Gooi

Aanleiding
Aanleidingen zijn de bezuinigingen op het natuurbeleid, (Waar niet alleen GNR, maar ook organisaties als Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer mee te maken hebben. Echter in deze bijeenkomst wordt gefocust op GNR.), de aangekondigde, verminderde bijdragen van de gemeenten aan het natuur- en landschapsbeheer van het Goois Natuurreservaat én daarbij een bestuurlijke heroriëntatie van de participanten van het Goois Natuurreservaat, provincie Noord-Holland, Amsterdam en de zes Gooise gemeenten. Opmerkelijk daarbij is dat de gemeente Amsterdam de wens te kennen heeft gegeven zich geheel uit de stichting terug te willen trekken.

De vraag is welke consequenties deze ontwikkelingen hebben voor de regionale en statutaire opdracht van het Goois Natuurreservaat voortkomende uit de tijd van de Erfgooiers om de natuur 'ten eeuwigen dage' veilig te stellen.

Wat is er aan de hand?
Verwerving, inrichting en beheer, alsmede wetgeving op het gebied van natuur en landschap staan aan de vooravond van ingrijpende wijzigingen.

Decentralisatie
De decentralisatie van het natuurbeleid van het rijk naar de provincies is een ingrijpende wijziging in de verhoudingen in het landelijk gebied. De provincies  krijgen de volledige verantwoordelijkheid voor de uitvoering ervan, naast het ruimtelijk ordeningsbeleid, en worden daarmee voor de maatschappelijke organisaties de belangrijkste partner.

Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de besluitvorming over de overdracht van het natuur- en landelijk gebieddossier naar de provincies. Daarnaast wordt er ruim 70% op het landelijke budget voor natuur en landschap bezuinigd. Hierdoor zullen investeringen in ecologische verbindingszones, het aankopen van nieuwe natuurterreinen, het herstel van natuurlijke  kwaliteiten en handhaving van de huidige kwaliteit van het natuurbeheer ernstig onder druk komen te staan. Voor andere functies in het landelijk gebied zoals recreatie, landschap en cultuurhistorie heeft het rijk de financiële middelen helemaal ingetrokken. Het is nog niet duidelijk of de provincies in dat gat kunnen en willen springen en zo ja in welke mate ze dat financieel gaan doen. Ook het landelijk beleid voor nationale parken en nationale landschappen wordt beëindigd.

Nieuwe Natuurwet
Verder ligt er een ontwerp voor een  nieuwe Natuurwet ter inzage. Het wordt niet alleen een meer integrale wet, waarin allerlei wettelijke taken voor natuur samenhangend worden geregeld, maar ook een wet waarin meer ruimte wordt geboden voor economische activiteiten in en rond natuurgebieden. Een ingrijpende wijziging, met name voor Het Gooi, is het intrekken van de  Natuurbeschermingswet waardoor de extra en specifieke bescherming van de 13 beschermde natuurmonumenten  in Het Gooi vervalt.

Meer efficiency
Tenslotte bestaat er de wens van het Rijk en de Provincie om meer efficiency in het terreinbeheer van het buitengebied te bewerkstelligen. De provincie heeft daartoe een onderzoek gestart naar de mogelijkheden voor vergaande samenwerking van de natuur- en recreatieterreinbeheerders in de provincie.

Onder druk
Al deze ontwikkelingen tezamen zetten niet alleen de Gooise natuur onder druk, maar ook de toekomst van het Goois Natuurreservaat, de organisatie waaraan de Gooise bevolking (Erfgooiers, particulieren en Gooise gemeenten) in de afgelopen 80 jaar hun natuurterreinen ten eeuwigen dage hebben toevertrouwd.  Betekent dit het einde van bijna 80 jaar zelfstandige regionale natuurbescherming in het Gooi?

Bestuurlijke structuur
In opdracht van het bestuur van de Stichting Gooisch Natuurreservaat  wordt ook onderzoek gedaan naar de door de participanten meest gewenste bestuurlijke structuur en naar de wijze van participatie  van de gemeenten en de provincie in de stichting.  De uitkomsten van dit onderzoek worden in november verwacht. De participanten in de stichting hebben eerder aangegeven een bezuiniging van 10%  te willen doorvoeren; vooralsnog alleen voor het jaar 2012. De meningen liggen echter genuanceerd. Want enerzijds is de Provincie bereid haar bijdrage op peil te houden, anderzijds uit de gemeente Amsterdam de wens zich geheel uit de stichting terug te willen trekken.  Het onderzoek staat nog los van de bezuinigingsinspanning die ook het Goois Natuurreservaat  door moet voeren. Daardoor ontstaan lastige keuzes voor de organisatie met effecten op de natuur en voor de bezoekers van de terreinen.

Kortom, het is 2 voor 12 voor het Gooi en de Gooise natuur!

Waarom 2 december?
In december 2011 zullen alle provinciale staten en de Tweede Kamer zich moeten uitspreken of zij deze decentralisatie goedkeuren. Het is daarom nu een goed moment om hierover met elkaar informatie, beelden en verwachtingen uit te wisselen en de nieuwe contouren te verkennen, waarbinnen gewerkt moet gaan worden aan de realisatie van het Gooise natuurdossier.

Wat  wordt er besproken op deze bijeenkomst?
Deze middag concentreren we ons vooral op de regionale uitwerking van de voornemens voor Het Gooi, een dichtbevolkte en zeer intensief gebruikte regio.
De  consequenties voor ons Gooise grondgebied zullen ons moeten leiden tot keuzes over de wijze waarop wij het groene en natuurlijke karakter van het Gooi tot in lengte van jaren willen behouden. Daarbij zullen wij ons ook moeten uitspreken over de wijze waarop wij invloed willen behouden op de verwerving, inrichting en het beheer van de Gooise natuur. Kortom, welke toekomst geven wij het Goois Natuurreservaat?! Het resultaat van onze bijeenkomst zal als een heldere boodschap aan onze volksvertegenwoordigers worden aangeboden.

Denk aan:

• De aan de Stichting Gooisch Natuurreservaat overgedragen  opgave uit de tijd van de Erfgooiers om de natuur 'ten eeuwigen dage' veilig te stellen?
• Wat betekent het loslaten van de status van beschermd natuurmonument voor de natuurgebieden van Het Gooi?
• Welke rol willen de provincies gaan spelen in de realisatie van het programma Heel de Heuvelrug? Wat verwachten zij van hun partners? Waar gaan ze prioriteiten leggen en hoe komen ze tot die prioriteiten? Wat verwachten ze van het gebied zelf?
• Welke budgetten voor aankoop en beheer willen de provincies gaan inzetten om aan de internationale verplichtingen op het gebied van natuur en landschap te kunnen voldoen?
• Hoe houden we het Gooi overeind als een groen en natuurlijk gebied?
• Hoe kijkt de Gooise samenleving aan tegen de toekomst van de natuur?

Veel vragen waar we graag over van gedachten willen wisselen.

Aanmelden
U kunt zich alleen aanmelden voor de conferentie als u daarvoor een uitnodiging hebt ontvangen. U heeft geen uitnodiging ontvangen en wilt u toch graag deze conferentie bezoeken, neem dan contact op met Edwin van Oevelen van het Goois Natuurreservaat.