Bert's Blog: “Dorpslab het Gooi”?

We zijn als bewoners expert in onze eigen omgeving. Immers, we leven op die plek, horen, zien en ruiken er van alles. We weten wanneer er iets verandert, zien de seizoenen voorbij komen en voelen ons soms letterlijk een met deze plek. Het geeft ons identiteit, en vormen van kunst, cultuur, taal, beleving van natuur en landschap hangen samen met de fysieke omgeving, of plaats. Het is een bron van verhalen van en voor onszelf en van de dorpen of steden waar we wonen.

Binnen allerlei maatschappelijke sectoren, zoals volkshuisvesting, welzijn, toerisme en zorg neemt de belangstelling voor een andere rol van de burger toe. Onder de noemer Zorg 2.0 wordt er bijvoorbeeld vanuit het UMC st. Radboud ingezet op innovatie binnen de gezondheidszorg. De patiënt is daarbij niet langer 'lijdend voorwerp', maar is hij lid geworden van het behandelend team (bron: interview met Lucien Engelen in VPRO, 14-11-2011).

In Leiden is het stadslab ontstaan met een andere en verantwoordelijker inbreng vanuit betrokken Leidse bewoners. Het opgerichte Stadslab Leiden is een netwerk van vierhonderd vrijwilligers die hun expertise ter beschikking stellen in een van de vele projectgroepen. De een houdt zich bezig met winkelpanden, de ander met de singels en grachten. De plannen worden in de projectgroepen bedacht, de besluitvorming ligt op het stadshuis in Leiden. De eerste resultaten laten zien dat de inwoners die deelnemen vooral hoogopgeleid zijn en dat er nog weinig initiatieven zijn om lageropgeleiden te betrekken. Maar ook dat er een andere wisselwerking aan het ontstaan is tussen de gemeente en haar inwoners. Er komt een opener bestuurscultuur en een grotere mate van inbreng vanuit de samenleving.

Ook bij woningbouwcorporaties nemen de huurders langzamerhand een andere plaats in en worden ze meer betrokken bij hun woning en hun straat of wijk. En worden ze actief benaderd voor beleidsinput.
Er komen dus andere vormen van inbreng en taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn aan het verschuiven.

Bij het Goois Natuurreservaat hebben onze vrijwilligers een belangrijke toegevoegde waarde voor de stichting. Niet alleen zijn ze onze oren en ogen in het veld, maar velen werken individueel of vanuit werkgroepen hard aan hun passie en verdere ontwikkeling van hun kennis en netwerk. Er is veel onderling contact tussen de vrijwilligers en de medewerker van het Goois Natuurreservaat. Eigenlijk is het als een grote organisatie te zien. Met elkaar hebben we een enorme kennis, drive en passie om het groen en de natuur in het Gooi overeind te houden. Gezien de recente politieke verschuivingen waarbij het natuurbeleid naar de provincies wordt overgedragen en de nauwelijks uit te leggen bezuinigingen op het natuurbudget, zullen we nadrukkelijker op elkaar aangewezen zijn dan voorheen. Er zijn al ervaringen waarin de taken van vertrokken professionals zijn opgevuld door vrijwilligers. Bij het Goois Natuurreservaat zijn er in de diverse groepen al vrijwilligers die de aansturing verzorgen en daarmee een forse bijdrage leveren zodat onze medewerkers hun tijd aan andere zaken kunnen besteden.

Het is dus een zeer dynamische relatie, die tussen professional en vrijwilliger. De ontwikkelingen die gaande zijn, zullen ongetwijfeld verder gaan. Het gebruik van moderne communicatiemiddelen is onmisbaar daarbij. Er ontstaan allerlei nieuwe vormen van consultatie, informatie uitwisseling, kennisdeling, netwerkvorming, en we kunnen gemakkelijker profiteren van ervaringen elders in de wereld.

Binnen het Goois Natuurreservaat is het vrijwilligersbeleid opgepakt vanuit de Klankbordgroep, uiteraard ondersteund door de werkorganisatie. Gezamenlijk gaan we ons vrijwilligersbeleid verder professionaliseren inclusief de nieuwe ontwikkelingen.
Drie evenementen zijn daarnaast nog van groot belang als we het hebben over de vrijwilliger en de maatschappelijke betrokkenheid. Op 16 december aanstaande is het weer onze jaarlijkse dag van en voor de vrijwilliger. Een doorgaans goed bezochte en gewaardeerde bijeenkomst die wij als Goois Natuurreservaat graag aanbieden als blijk van waardering voor hun tomeloze inzet.

Een week eerder, op 2 december, vinden er twee conferenties plaats, de eerste over de rol van de vrijwilliger en de tweede is de Gooise Conferentie “Toekomst van de Gooise natuur” plaats. Dit is een vooral bestuurlijke bijeenkomst om met elkaar te bespreken hoe we het Gooi groen houden gezien alle bezuinigingen. Daarbij zal het ongetwijfeld ook gaan over de vele Gooiers die hun enorme inzet gebruiken om binnen het Goois Natuurreservaat verband hun directe omgeving leefbaar te houden met de blik op de horizon gericht. We zijn immers maar tijdelijk te gast op aarde en zullen onze omgeving leefbaar moeten doorgeven aan de na ons komende generaties. Binnen het Gooi doen we daarvoor ons uiterste best!

Bert van der Moolen
directeur-rentmeester Goois Natuurreservaat