Verslag conferentie Toekomst Gooise natuur

De toekomst voor de Gooise natuur is uiterst onzeker. De kwestie is zó knellend dat het Goois Natuurreservaat en de Vrienden van het Gooi  gezamenlijk alle provinciale en regionale bestuurders bijeen hebben geroepen voor een twee-voor-twaalf-conferentie op vrijdag 2 december. Daar is een manifest uitgerold met de niet mis te verstane strekking: ‘Het Gooi kiest voor groen en voor het Goois Natuurreservaat’

Bezuinigen
De opkomst van zo’n 120 politici, beleidsmakers, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen, maakte het nodig om op het laatste moment uit te wijken naar ’t Spant in Bussum. Centraal staan vier grote knelpunten. Terwijl alle zes Gooise gemeenten 20 procent bezuinigen op hun bijdrage aan het Goois Natuurreservaat, staat Amsterdam op het punt zich eruit terug te trekken, wat nog eens 10 procent inkomsten scheelt.

Uiterst zorgwekkende ontwikkeling
Tegelijkertijd draagt het rijk de verantwoordelijkheid voor natuurbeheer over aan de provincies, die het echter met 70% minder budget moeten zien te klaren. En alsof dat nog niet genoeg is, dreigt Henk Blekers nieuwe Wet Natuur de wettelijke status van beschermd natuurmonument onder de Gooise natuurgebieden uit te slaan. Deze gebieden verliezen dan hun bescherming door het rijk en kunnen alleen nog blijven bestaan bij de gratie van streek- en bestemmingsplannen. Een uiterst zorgwekkende ontwikkeling!

Dramatische film
Het is twee voor twaalf voor de Gooise natuur. Daarom opent dagvoorzitter Frans Tielrooij de conferentie met een korte, dramatische film, waarvoor de klok van de Grote Kerk in Naarden speciaal op twee voor twaalf is gezet. Een jong gezin wandelt op een onmetelijke asfaltvlakte. “Wordt dit de toekomst van het Gooi?” vraagt verteller Hero Muller zich in de film hardop af. 

Grootste slachtoffer
“Natuur wordt veel harder aangepakt dan andere beleidsterreinen. Het Goois Natuurreservaat is hiervan het grootste slachtoffer”, stelt voorzitter Hetty Laverman van de Vrienden van het Gooi onomwonden. Haar pleidooi: “Maak het Gooi tot Nationaal Park en zoek samenwerking met Utrecht. Het is immers één Heuvelrug en met het programma Heel de Heuvelrug zijn al veel belangrijke stappen gezet. Laten we die lijn doortrekken naar de toekomst”, aldus Laverman.

Provinciegrens
Dat de provinciegrens tussen Noord-Holland en Utrecht geen belemmering mag zijn om de toekomst van de Gooise natuur te waarborgen, vindt bijval bij de twee aanwezige gedeputeerden Jaap Bond (Noord-Holland) en Bart Krol (Utrecht). “Heel graag zelfs”, aldus Krol. Hij gelooft in de kracht van één Heuvelrug en wijst op eerder behaalde successen in zijn provincie.

Rood voor groen
In het bijzonder op het project ‘Hart voor de Heuvelrug’, waarbij 17 partners tot een slimme herverdeling zijn gekomen van rode en groene functies. Dit leidde onder meer tot het slopen van een voormalig bedrijventerrein om het stuifzandgebied bij Soestduinen uit te breiden. Krol: “Dit unieke project is zonder geld van het Rijk tot stand gekomen. En wat zijn we daar nu blij mee!” De Utrechtse gedeputeerde wijst verder op de vele natuurverbindingen die zijn gerealiseerd of nog in uitvoering zijn en ziet samenwerking met het Gooi met open armen tegemoet.

Relativerende kanttekening
De Noord-Hollandse gedeputeerde Jaap Bond (tevens voorzitter van het Goois Natuurreservaat) staat hier niet afwijzend tegenover, al plaatst hij een relativerende kanttekening bij de dreiging. “Ja, het is nu even zuur met al die bezuinigingen. Maar laten we niet vergeten dat er de afgelopen twintig jaar ook stevig in natuur is geïnvesteerd.” Bond, die als gedeputeerde nog vele andere bestuursfuncties bekleedt in het landelijk gebied van de provincie, vindt dat er ook beter moet worden gekeken naar nieuwe mogelijkheden om met minder meer te maken. Via de horeca, de recreatiesector, bedrijfsleven en biomassa moeten volgens Bond manieren te vinden zijn om natuur duurzaam te gelde te maken.

Doodskist als streekproduct
Het Utrecht Landschap heeft hier al enkele ervaringen mee. Rentmeester Marco Glastra onthult het recentelijke verkoopsucces van een verrassend streekproduct: een doodskist uit Utrechts hout. Ook kent de Rabobank in het Utrechtse een Streekfonds, dat gevuld wordt met bescheiden percentages op de rente die bedrijven ontvangen over hun gereserveerde gelden. Voor hen is de afdracht aan het Streekfonds een vorm van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Blijf eigenaar
“Kijk niet alleen naar morgen, maar kijk 1000 jaar verder. Blijf eigenaar!”, luidde de indringende oproep van historicus Anton Kos aan alle aanwezigen. De erfgooiers hadden voorzienig gehandeld toen ze 80 jaar geleden besloten op te gaan in de stichting Het Goois Natuurreservaat. Kos, zelf erfgooier, laat in vogelvlucht zien hoe de heerschappij over het Gooi altijd fel betwist is geweest. Niet in de laatste plaats vanwege de ongekende betrokkenheid van bewoners bij ‘hun’ Gooi. Daarmee raakt Kos een snaar bij vele aanwezigen.

Betrokkenheid
Rentmeester Bert van der Moolen van het Goois Natuurreservaat ziet die enorme betrokkenheid terug in de vorm van draagvlak. “De natuurgebieden zijn het groene kapitaal van het Gooi en dat wordt ook zo gevoeld. Van de 88.000 Gooise huishoudens is ruim 7% begunstiger en per 1000 inwoners beschikken we over anderhalve actieve vrijwilliger. Dat zijn bovengemiddelde percentages die aangeven dat we een kleine, maar zeer in de maatschappij verankerde organisatie zijn. Ik kijk dan ook uit naar de volgende 80 jaar.”

Nationaal Park
Ook Frieda van Diepen, voorzitter van Nationaal Park Zuid-Kennemerland en oud voorzitter van de koepel van Nationale Parken herkent de betrokkenheid. “Die voel ik als inwoner van het Gooi heel duidelijk.” De status van Nationaal Park biedt overigens geen extra wettelijk bescherming. Maar het is wel een sterk merk dat wereldwijd staat voor kwaliteit.”
Op dit moment is alleen het zuidelijk deel van de Utrechtse Heuvelrug officieel erkend als Nationaal Park. Dit zal spoedig worden uitgebreid met een centraal gedeelte van de Heuvelrug. Als het aan de conferentie ligt, komt Het Gooi daar ook bij.

Downloaden verslag van deze conferentie
Verslag conferentie Toekomst Gooise natuur