Boswachter, honden en baasjes samen op stap

Neem een dennenappel in je hand en houd hem een tijdje goed vast zodat hij  doordrongen raakt van jouw geur. Leg hem vervolgens ergens neer en geef je hond opdracht om de dennenappel te zoeken. Honden(baasjes)coach Marleen van Baal geeft het voorbeeld met haar hond Lola; geen beige poedel maar een heuse Australian Labradoodle.”

Eén keer ‘zoek’
De deelnemers aan de wandeling met de boswachter (en de hond) laten het zich geen twee keer zeggen. Binnen no-time is iedereen in met dennenappels in de weer en hoor je overal ‘zoek, zoek, zoek’. “Hoho”, roept Marleen “Even opnieuw, je mag maar één keer ‘zoek’ zeggen. De hond hoort je heus wel. Als hij niet gaat zoeken, ligt dat ergens anders aan. Blijf dan asjeblieft niet het commando herhalen, want dat geeft enkel maar stress. Hoe zou jij het vinden als je ergens op bezoek komt en de gastheer zegt zes keer achter elkaar ‘wil je koffie, koffie, koffie, koffie, koffie, koffie’?”

Contact of niet?
Van Baal ziet maar al te vaak dat hondenbazen te veel onnodige verbale signalen afvuren op hun huisdier. “Dan heb je dus geen contact met je hond, ook al denk je misschien van wel. Als je hond na één keer ‘zoek’ niet gaat zoeken, moet je het misschien eerst voordoen, of de dennenappel dichterbij leggen.”
Het roestrode hondje Oran, een Nova Scotia Duck Tolling Retriever, pikt alles razendsnel op en komt feilloos met de dennenappel aanzetten die ruikt naar André, zijn baasje.

Hondenarrangement
Deze oefening met de dennenappel is eigenlijk een onderdeel van de workshop Actief met je hond in het bos. Daarin leren bazen hoe zij een wandeling voor de hond veel aantrekkelijker kunnen maken, zodat je echt samen er op uit bent. “Je hond moet zich niet alleen fysiek inspannen, maar juist ook geestelijk”, aldus de begeleidsters Marleen van Baal en Daphne van Zomeren op hun website www.actiefmetinzicht.nl

Vandaag (26 november) is het echter geen workshop maar ‘gewoon’ wandelen met de boswachter. Nou ja, gewoon? Voor boswachter John Didderen is het de eerste keer dat hij hondenbaasjes mee op stap neemt. Deze wandeling staat in het teken een serie arrangementen onder de noemer ‘Hond & Baas actief in het Goois Natuurreservaat’ voor hondeneigenaren. Doel is een harmonieus samenzijn van honden en recreanten in de Gooise natuur.

Mysterieuze mist
Het weer werkt bepaald mee aan de verbroedering op deze zondagochtend. Een grauwe herfstmist hult het bos in een mysterieuze wolk die zorgt dat je als vanzelf bij elkaar in de buurt blijft. Vanaf station Hollandsche Rading, het startpunt van deze wandeling, lopen we parallel aan het spoor noordwaarts. Eerst langs een weide en akker waar maïs blijft staan om de dassen de winter door te helpen. Later zal boswachter John Didderen wroetsporen van dassen aanwijzen en zelfs een paar latrines, ook wel ‘poepkuiltjes’ genaamd. Vervolgens gaat de tocht richting Zwaluwenberg die zich in de mist openbaart als een open kapvlakte zonder einde.

Natuurbrug Zwaluwenberg
“Hier komt de natuurbrug Zwaluwenberg”, legt Didderen uit, terwijl hij behoedzaam over een circa dertig centimeter hoge opstaande rand van zwart canvas stapt. “Dat staat er voor de hazelwormen. Die zijn uit dit gebied geëvacueerd in het kader van de Faunawet. Zodra de natuurbrug af is, gaat deze wand weg en krijgen deze dieren  weer toegang. Sterker, dan kunnen ze hun leefgebied uitbreiden tot de overkant van de snelweg, de spoorlijn en de provinciale weg. Dat is al langer dan een halve eeuw absoluut onmogelijk voor deze trage, pootloze hagedisjes. ”

Uitdagende hondenspelletjes
De begeleidsters en hondenkenners Marleen van Baal en Daphne van Zomeren laten zien hoe je op deze open vlakte spelletjes kunt doen die de hond geestelijk uitdagen. Bijvoorbeeld door hem stil te laten zitten op het ronde snijvlak van een gekapte boom. Of door hem over een smalle liggende boomstam te laten lopen. En natuurlijk het dennenappel zoeken op geur. “Dit soort spelletjes zijn voor de hond veel uitdagender dan alleen maar achter een stok of bal aanrennen”, aldus Van Baal.

Losloopzones
De deelnemers aan deze wandeling komen overigens lang niet allemaal uit het Gooi. Twee dames zijn met hun Berner Sennenhonden vanuit de omgeving van Helmond gekomen. Speciaal om te zien hoe het Goois Natuurreservaat honden en natuur weet te combineren, bijvoorbeeld door het instellen van losloopzones. Want die willen zij ook gerealiseerd zien in een natuurgebied bij hun in de omgeving.
Het voorbeeld van de Hoorneboegse Heide, waar runderen en honden door elkaar heen lopen, passeert vanzelfsprekend de revue. “Dat gaat op zich goed, maar de situatie blijft altijd kwetsbaar. Want als de runderen te vaak worden opgejaagd door honden kunnen ze niet rustig grazen en verliezen ze gewicht. Dat moeten we permanent in de gaten houden.”

Vogelnestjes
Didderen legt uit dat de natuur wel degelijk te lijden kan hebben van loslopende honden. “Veel zangvogels, zoals de veldleeuwerik of de roodborsttapuit broeden op de grond. Een loslopende hond kan tijdens het rondstruinen over de heide in luttele seconden tijd zo’n vogelnestje leegslobberen zonder dat het baasje daar ook maar iets van merkt.” Deelneemster Andolijn schrikt ervan. Haar zwarte ‘waarschijnlijk Kroatische’ herder Karel… het zou zomaar kunnen.
Karel lijkt het zelf allemaal niet zo door te hebben. Hij is hopeloos verliefd op Lola, verdedigt haar en jankt ontroostbaar als hij de horde niet mag leiden door in de voorhoede te lopen.

Lunch met houtvuurtje
Aangekomen bij de blokhut in de buurt van het Hilversums Wasmeer is het tijd voor de lunch. De boswachters maken met houtblokken een sfeervol vuurtje aan in een korf. Voor de honden staat een bak water klaar. Daarna kunnen ze hun eigen speelweide in. Binnen in de hut heeft een caterbedrijf de tafels rijkelijk gedekt met schalen broodjes. En zo werd het voor iedereen een uitdagende wandeling die een beroep deed op alle zintuigen.